Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych

Towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych jest, obok spółki akcyjnej, drugą formą prawną w jakiej może być prowadzona działalność ubezpieczeniowa. Cechą wyróżniającą towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych jest fakt, że są to organizacje nie nastawione na zysk. Swoją działalność prowadzą w oparciu o ideę wzajemności.

Idea wzajemności jako mechanizm ekonomiczno-prawny mający na celu łagodzenie negatywnych następstw zdarzeń losowych sięga średniowiecza i znacznie wyprzedza powstanie komercyjnych przedsiębiorstw ubezpieczeniowych. Towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych powstawały jako wynik inicjatyw lokalnych, w ograniczonych terytorialnie, zawodowo lub branżowo kręgach społecznych posiadających określony wspólny interes gospodarczy. Uczestnicy takich wspólnot uświadamiali sobie, że ich wspólny interes gospodarczy jest obarczony ryzykiem, a komercyjne towarzystwa ubezpieczeniowe, bądź nie oferują ochrony odpowiedniej dla tego interesu, bądź też oferowana ochrona jest zbyt kosztowna.

Idea wzajemności realizuje się przez fakt, że towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych w odróżnieniu od firm komercyjnych działa w interesie członków, którzy jednocześnie stają się jego właścicielami. Statut Towarzystwa może jednocześnie wprowadzić różne kategorie członka. Mianowicie członkostwo może mieć charakter kapitałowy lub zwyczajny (niekapitałowy).

Kolejną bardzo ważną implikacją wynikającą z istoty wzajemności jest system taryfikowania. Wzajemność w ubezpieczeniach znajduje swój wyraz w zasadach ustalania składki ubezpieczeniowej. W przedsiębiorstwach komercyjnych składka jest stała, ustalana z góry przez zakład ubezpieczeń. W przypadku towarzystw ubezpieczeń wzajemnych składka ma charakter warunkowy. Poziom składki uzależniony jest od rzeczywistego przebiegu szkodowości w danej grupie ryzyka.

TUW NA ŚWIECIE

Szereg korzyści sprawia, że na świecie ubezpieczenia na zasadzie wzajemności są popularną formą realizacji ubezpieczeń.

Wśród największych ubezpieczycieli świata aż sześć zakładów działa w formie TUW. Wiele dużych korporacji, podobnie jak Poczta Polska S.A. organizuje własne towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych. Takie towarzystwa ubezpieczeniowe przyjmujące postać towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, kontrolowanych przez inne podmioty noszą nazwę captives . Organizacje te są najnowszą formą TUW.

W tej chwili rynek captives, czyli właśnie towarzystw wewnętrznych, składa się z co najmniej 3000 towarzystw (według niektórych szacunków uwzględniających różne formy zbliżone do captives - nawet 5000) oraz znacznej ilości najróżniejszych firm usługowych pracujących na ich potrzeby. Co ważne - towarzystwa te przejmują aż 20% całości składek z ubezpieczeń osób prawnych w skali świata. Poniższa tabela prezentuje wybrane korporacje posiadające własne TUW.

Firma-matka

Towarzystwo wewnętrzne

Państwo

All Nippon Airways

Nippon Insurance Co.

Japonia

AT&T

American Ridge Insurance

Stany Zjednoczone

Credit Suisse

Inreska Ltd.

Szwajcaria

Electrolux

Electrolux Insurance

Szwecja

LM Ericsson

Ericsson Reinsurance

Szwecja

Exxon Corp.

Ancon Insurance

Stany Zjednoczone

Ford Motor Company

Transcon Insurance

Stany Zjednoczone

General Motors

General Insurance

Stany Zjednoczone

Glaxo Group

Glaxo Insurance (Guernsey)

Wielka Brytania

Goodyear Tyre

Wingfoot Insurance Co.

Stany Zjednoczone

Guinness

AGS Insurance Co.

Wielka Brytania

Hilton Hotels

Hilton Insurance Corp.

Stany Zjednoczone

IBM

WTC Insurance Co.

Stany Zjednoczone

Levis Strauss

Zenith International Insurance

Stany Zjednoczone

Lufthansa

Delwag

Niemcy

Wewnętrzne towarzystwo ubezpieczeniowe daje możliwość przejęcia podstawowej korzyści płynącej z prowadzenia ubezpieczeń, tj. obrotu wpłacaną składką.

TUW - TO SIĘ OPŁACA

Powoływanie własnych towarzystw ubezpieczeń wzajemnych oraz realizacje ubezpieczeń na zasadzie wzajemności może wygenerować określone korzyści dla członków - osób fizycznych lub przedsiębiorstw. Korzyści te można pogrupować w następujący sposób:

  • redukcja i stabilizacja kosztów ubezpieczeń,
  • oszczędność i poprawa kondycji finansowej,
  • wpływ na politykę towarzystwa,
  • dopasowanie programu ubezpieczeniowego do potrzeb członków.

Towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych jest organizacją non-profit . Z założenia głównym celem tej działalności jest wspólne pokrywanie strat powstałych wskutek realizacji określonego ryzyka, a nie osiąganie zysku. Wygenerowana nadwyżka bilansowa jest do dyspozycji członków i może być przeznaczona na obniżenie składek w przyszłości. Wiąże się to z niewątpliwymi oszczędnościami dla członków towarzystwa.

W przypadku TUW zdecydowanie niższe są koszty akwizycji. Na tym polu TUW generują określone korzyści. Nie ma bowiem potrzeby realizowania niezwykle kosztownych akcji promocyjnych.

Zarządzanie ryzykiem poprzez towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych powoduje, że członkowie mogą optymalnie dopasowywać "produkty" ubezpieczeniowe do swoich potrzeb. Ponadto do ceny usługi ubezpieczeniowej w towarzystwach ubezpieczeń wzajemnych nie dolicza się narzutu na zysk. Wobec czego oferowane produkty są tańsze w porównaniu z produktami oferowanymi przez towarzystwa komercyjne.

Polskie prawo pozwala na swobodę w statutowym kształtowaniu zewnętrznych i wewnętrznych stosunków w TUW. Członkowie mogą decydować o:

  • obrocie składką i wykorzystaniu nadwyżki finansowej,
  • tworzeniu kapitałów np. rezerwowych i innych,
  • strukturach władzy,
  • zasadach zwrotu wniesionych kapitałów,
  • zasadach nadzoru i innych.

Duża elastyczność i swoboda w kształtowaniu polityki wzajemnych stosunków należycie chroni członków. Zgodnie z obowiązującym prawem statut towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych przechodzi kilka procedur kontroli formalnej oraz musi być sporządzony w formie aktu notarialnego, co wyklucza zapisy niezgodne z prawem.

Przedstawione powyżej korzyści zawierają niejako już w sobie określone korzyści społeczne. Można do nich zaliczyć: budowanie wizerunku firmy na rynku jako instytucji społecznej, poprawa bytu pracowników przedsiębiorstw, motywacja załogi poprzez programy ubezpieczeniowe oferowane na specjalnych warunkach. Warto tutaj wskazać na pewne korzyści ogólne osiągane w skali całej gospodarki. Poprzez zrzeszanie się w ramach towarzystw ubezpieczeń wzajemnych członkowie minimalizują koszty swojej działalności.

Przedstawione powyżej korzyści zawierają niejako już w sobie określone korzyści społeczne. Można do nich zaliczyć: budowanie wizerunku firmy na rynku jako instytucji społecznej oraz poprawa bezpieczeństwa członków.